Thực hiện sự chỉ đạo của Đảng ủy- UBND xã Lê Quý Đôn về việc tổ chức, tham gia các hoạt động kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa thế giới- nhà Bác học Lê Quý Đôn, trường THCS Hồng An đã tổ chức các hoạt động tuyên truyền sâu rộng tìm hiểu về thân thế và sự nghiệp của nhà Bác học Lê Quý Đôn.
Từ ngày 20/6/2026 nhà trường đã tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về nhà Bác học Lê Quý Đôn tới toàn thể CBGVNV và các em học sinh toàn trường. Kết quả đến hết ngày 15/7/2026 đã có 331 lượt CBGVNV và HS tham gia cuộc thi, có nhiều em HS trả lời rất xuất sắc các câu hỏi mà BTC đặt ra.
Trang hoàng biển cờ khẩu hiệu chào mừng mừng đại lễ kỉ niệm
Lao động tổng vệ sinh khuôn viên trong và ngoài nhà trường
Cùng với đó ngày 16/7/2026 các thầy cô giáo và 20 em học sinh của nhà trường tham gia dâng hương, tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp của nhà Bác học tại khu di tích nhà lưu niệm.
Đây là những hoạt động vô cùng ý nghĩa nhằm giáo dục các em đội viên hiểu sâu sắc hơn những đóng góp của danh nhân đối với nền văn hóa giáo dục nước nhà.
Lê Quý Đôn sinh năm 1726 trong một gia đình khoa bảng tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam, nay là thôn Đồng Phú, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên. Từ bé, Lê Quý Đôn đã nổi tiếng là người thông minh, có trí nhớ tuyệt vời, lại ham học hỏi, được gọi là “thần đồng”. Năm 5 tuổi, ông đã có thể đọc nhiều bài thơ trong Kinh Thi. Năm 12 tuổi, ông đã thông thạo kinh điển Nho học; năm 17 tuổi, đỗ đầu kỳ thi Hương; năm 24 tuổi, đỗ đầu kỳ thi Hội; năm 26 tuổi, đỗ đầu thi Đình.
Năm 1753, ông bắt đầu làm Thị thư tại Viện Hàn lâm (tương đương Thư ký, Viện lưu trữ quốc gia), phụ trách biên soạn và bảo quản các tài liệu quan trọng của triều đình. Năm 1754, ông được bổ nhiệm làm Toản tu tại Quốc sử quán (Biên tập quốc sử), đảm trách việc soạn thảo và chỉnh lý các bộ sử chính thống quốc gia. Đến năm 1760, ông được cử làm Phó sứ thứ nhất trong đoàn ngoại giao sang nhà Thanh (Trung Quốc), thực hiện nhiều nhiệm vụ ngoại giao và tiếp thu tri thức từ nước ngoài.
Trở về từ chuyến đi sứ này, ông được bổ nhiệm vào nhiều vị trí quan trọng khác, bao gồm Tư nghiệp Quốc Tử Giám (Phó Hiệu trưởng trường Quốc Tử Giám), nơi ông khuyến khích cải cách giáo dục và chú trọng tinh thần thực học. Năm 1771, ông được thăng chức Tả Thị lang Bộ Lại (Thứ trưởng Bộ Nội vụ), góp phần cải cách quy trình tuyển dụng và giám sát quan lại, đồng thời đề xuất thay đổi nhiều chính sách. Năm 1775, ông giữ chức Tổng tài Quốc sử quán (Tổng chủ biên quốc sử), đóng vai trò chủ chốt trong việc ghi chép và biên soạn lịch sử quốc gia.
Lê Quý Đôn tiếp tục đảm nhiệm các chức vụ quan trọng như Bồi tụng (tương đương Phó Thủ tướng) vào năm 1773, và Thị lang Bộ Hộ (Thứ trưởng Bộ Tài chính) vào năm 1778, nơi ông đưa ra nhiều chính sách tài chính giúp giảm gánh nặng cho người dân. Năm 1782, ông được thăng chức Thượng thư Bộ Công (Bộ trưởng Bộ Công Thương), nhưng sau đó lâm bệnh nặng và xin về quê an dưỡng. Ông qua đời năm 1784 trong sự tiếc thương của mọi người. Vua cho bãi triều ba ngày để tang ông.
Lê Quý Đôn có những đóng góp sâu sắc trong giáo dục, khoa học và văn hóa. Ông khuyến khích “thực học,” kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, đề cao tự học và sáng tạo. Các công trình như Vân Đài Loại Ngữ, Phủ Biên Tạp Lục và Kiến Văn Tiểu Lục của ông không chỉ là bách khoa thư đồ sộ mà còn hệ thống hóa tri thức dân tộc, đặt nền tảng cho nhiều ngành khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn của Việt Nam.
Học thuật, tư tưởng, di sản văn hóa của Lê Quý Đôn không chỉ ảnh hưởng sâu rộng đến tri thức kinh viện và dân gian Việt Nam trung đại mà còn tiếp tục có giá trị trong bối cảnh đất nước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Để tưởng nhớ công ơn và những đóng góp, cống hiến của ông cho nền văn hóa Việt Nam và thế giới, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) lần thứ 43 diễn ra vào ngày 31 tháng 10 năm 2025 tại Samarkand, Cộng hòa Uzbekistan, đã thông qua Nghị quyết vinh danh và công nhận nhà Bác học Lê Quý Đôn là Danh nhân văn hoá thế giới.
TRƯỜNG THCS HỒNG AN
